Melkproductie bij konijnen:

Hoeveelheid, samenstelling en beÔnvloedende factoren.

Konijnen worden slechts bij uitzondering gehouden voor het winnen van de melk, er zijn daarom weinig gegevens beschikbaar.

Belang van de melk:

Een goede melkhoeveelheid, en goede samenstelling van de melk, zorgen er voor dat de jongen op 3 weken 6 x hun geboorte gewicht hebben. Dit met de mens vergeleken zal, een baby van 5 pont na 3 weken 3 kg moeten wegen. Bij konijnen is bij de eerste 3 levens weken de dagelijkse melkopname 10% tot 20% van hun lichaam gewicht in een zoogbeurt. Voedster zoogt 1 x per dag [uitzonderingen meer].

Vergelijking melkproductie met andere diersoorten na het werpen

Konijn van +/- 4kggeeft 0,32 kg melk is 72 gr per kg lichaamgewicht.

Koe van +/- 600kggeeft 47,5kg melk is 78 gr per kg lichaamgewicht.

Zeug van +/- 200 kg geeft 8,9kg melk is 61 gr per kg lichaamgewicht.

Factoren die de melkproductie beÔnvloeden:

1] Aantal zogende jongen
2] Aantal tepels
3] Genetische achtergrond
4] Temperatuur
5] Opfokmethode;lichaamsconditie
6] VOEDING

De meeste konijnen hebben 4 paar tepels. [ ook meer of minder]

Konijnen hebben geen duidelijke tepelpreferentie. [voorkeur]

Een zoogbeurt/dag [3-5 minuten] waarbij jongen afwisselend zogen en dus meer jongen grootgebracht kunnen worden dan aantal tepels.

Biggen hebben vanaf de geboorte een eigen tepel

Opvallend is dat een konijnentepel meerdere openingen heeft

Rol van de voeding

Aanrijking met zowel dierlijk als plantaardig vet geeft een significante verhoging van de melkproductie.

2 a 5 % extra vet geeft 5 tot 24 % hogere melkproductie.

Verhoging van de energie-inhoud door hoger zetmeel gehalte:

heeft geen effect op de melkgift.

Een voedsterkorrel met 4 a 5 % vet is aan te raden bij de zogende voedster voor een betere melkproductie.

Gemiddelde melksamenstelling [%] bij diverse diersoorten en moedermelk

††††††††††††††††††††††† ††††††††††† Konijn†††††††††† Koe†††† Zeug††† Merrie††† Mens

Droge stof††††† †††††††††††† 30 ††††††††††††††††† 13††††††† 18††††††† 10,5†† ††††12

Vet †††† ††††††††††† †††††††††††††13 ††††††††††††††††† 3,8††††††† 6,5†††††† 1,2††††††† 3,6

Eiwit††††††††††††††††††††††††††† 12,5†††††††††††††††† 3,4†††††††† 5†††††††† 2,1††††††† 1,4

Lactose††††††††††††††††††††††† 1,7††††††††††††††††† 4,8††††††† 5,7†††††† 6,4††††††† 6,7

As††††††††††††††††††† ††††††††††††† 1,9††††† †††††††††† 0,8††††††0,9†††††† 0,4††††††† 0,2

Energie [mj]†††††††††††††††† 8,4 †††† ††††††††††††2,9††††††† 4,5†††††† 2,0††††††† 2,9

Enkele conclusies:

Konijnen geven veel melk [gemiddeld 250 gr./dag] met zeer hoog vet en eiwitgehalte [bijna vloeibare roomboter].

Erfelijkheid van de melkproductie is+/- 15 %.

Energierijk voeder met wat extra vet stimuleert de melkproductie.

Melksamenstelling [vooral de vetzuren] kan gestuurd worden door de voeding.

Bovenstaande is opgetekend tijdens de jaarlijkse studiedag konijn WRSA te Utrecht.

Uit een lezing van dr. Maertens dierenarts verbonden aan

het ministerie Veehouderij en Dierenwelzijn BelgiŽ

Piet Verhoef